Məlumat Paketi Genlər — DNT molekulunun möcüzəvi quruluşu

Oxu müddəti: ~2 dəq.

DNT-nin qablaşdırılması yaradılışın dəlillərindən biridir. Xromosomun ümumi qalınlığı 1 nanometr, yəni metrin milyardda biri qədərdir. Dörd metr uzunluğundakı DNT molekulunun gözlə görünməyən bir sahəyə qablaşdırılması, oxunmalı və köçürülməli olduqda isə heç bir qarışıqlıq olmadan açılması hüceyrədəki nizamın üstün ağıl sahibi olan Uca Rəbbimizin əsəri olduğunu göstərir.

Gözlə görə bilmədiyimiz tək bir hüceyrə nüvəsində, cəmi 4 m uzunluqda DNT lenti var. Bu lent hüceyrə nüvəsində "xromosom" adlı qruplar halında qablaşdırılır. Bədən hüceyrələrimizin nüvələrində cəmi 23 cüt xromosom olur. Xromosomlar elektron mikroskopu altında böyüdüləndə bu xromosomların içində olan DNT molekulunun spiral halda sarılaraq sıxışdırılmış şəkildə olduğunu görərik. Bu qablaşdırma sistemi əhatə etdiyi kiçik həcmə baxmayaraq növbəti hissədə toxunacağımız kimi, böyük bir məlumat yığma tutumuna malikdir.

DNT lentlərində bədənin ehtiyacı olan hər növ zülalları, fermentləri, molekulyar motorları, hormonları və digər elementləri meydana gətirmək üçün ehtiyac olan məlumat yer alır.(23) DNT molekulu üzərindəki kodlanmış məlumat, gözlərin, qulaqların simmetrik meydana gəlməsini, ürəyin qan vurmasının, bu qanın hüceyrələrə oksigen daşımasını, qidaları parçalayan mədə turşusunun olmasını və bədənin digər bütün fiziki xüsusiyyətlərini müəyyən edir. İnsanlarda təxminən 30 000 ədəd, "gen" adlanan bu tip məlumat paketi yer alır.(24)

Genetik məlumatın ümumi miqdarı, başqa ifadə ilə "genomu" - bir kitabxanaya bənzədilsə, kitabxanadakı hər bir kitab, bir xromosomu təmsil edər və kitabların hissələri də genlərdir. Genlər nəhəng bir ensiklopediyada olan mövzu başlıqları kimidir. Bunlar üzərində də bir insanın bioloji həyatının ətraflı planı qeyd edilmişdir.(25)

Xromosomlardakı varislik yoluyla keçən xüsusiyyətləri DNT-nin pillələrini meydana gətirən dörd kimyəvi bazanın fərqli düzülüşü təyin edir. DNT-nin quruluşunu kəşf edənlərdən Cames Uatson əsas düzülüşlərin genlərdəki fərqliliklərin qaynağı olduğuna belə diqqət çəkir:

"... bu dörd nukleotid bir-birindən tamamilə fərqli deyildi, çünki hər biri eyni şəkər və fosfat ünsürlərindən təşkil edilmişdir. Fərqliliklərin ya purin (adenin və quanin) və ya pirimidin (sitozin və timin) olan azot bazalarından qaynaqlanırdı ... Əgər əsas sıralar hər zaman eyni olsaydı, bütün DNT molekulları bənzər olacaqdı və bir geni digərindən ayıran dəyişkənlik mövcud olmayacaqdı.(26)

Yuxarı solda: 1 – Xromosom, 2 – Sentromer, DNT 3 – Xromosomlar. 1 – DNT molekulu, 2 – DNT ikiqat spiralı, 3 – Əsas, 4 – 2 nm, 5 – Qıvrımlar, 6 – Histon, 7 – Spiral şəklində sıxlaşdırılmış xromatin. Histon zülalının üçölçülü forması və elektrik yükü paylanması sayəsində yaranan quruluşu DNT-nin öz ətrafında uyğun şəkildə fırlanmasını və məlumat saxlamasını təmin edir. Buna görə də DNT-nin məlumat saxlama sıxlığı ən qabaqcıl kompüter çiplərindən bir neçə trilyon dəfə çoxdur.1 (1 – Stephen C. Meyer, The Intercollegiate Review 31, no. 2, Spring 1996.)

Allah bu dörd baza düzülüşündən milyardlarla fərqli insan yaratmışdır və yaratmağa davam edir. Allahın DNT-də yaratdığı qüsursuz nizam sayəsində insanın kompleks quruluşu və sahib olduğu zəngin xüsusiyyətlər meydana gəlir. Nur surəsinin 45-ci ayəsində belə bildirilir:

... Allah dilədiyini yaradar. Şübhəsiz ki, Allah, hər şeyə güc çatdırandır. (Nur surəsi, 45)

1 – xromosomlar, 2 – DNT molekulu, 3 – hüceyrə nüvəsi. Hüceyrənin nüvəsindəki DNT spiral quruluşa malikdir. Bu spiral quruluş açıldıqda DNT nazik, uzun bir zolağa çevrilir. Təxminən dörd metr uzunluğundakı DNT-nin gözlə görünməyən ölçüdə hüceyrə nüvəsinin içində qablaşdırılması ancaq Allahın istəyi ilə mümkündür.