Hissə 1· ~1 dəq.
GirişBu hissədə DNT molekulunun kimyəvi quruluşundan bəhs edəcəyik. Ancaq buradakı məqsəd bir çox biologiya kitabında olduğu kimi yalnız məlumat çatdırmaq deyil. Bu məlumatlara yer verilməsindəki səbəb insanın…
Həyatın Gerçək Mənşəyi
DNT molekulunun möcüzəvi quruluşu
Bu hissədə DNT molekulunun kimyəvi quruluşundan bəhs edəcəyik. Ancaq buradakı məqsəd bir çox biologiya kitabında olduğu kimi yalnız məlumat çatdırmaq deyil. Bu məlumatlara yer verilməsindəki səbəb insanın…
Hissə 2· ~3 dəq.
DNT Spiralının Kimyəvi QuruluşuDNT (Dezoksiriboza nuklein turşu), karbon, hidrogen, oksigen, azot, fosfat atomlarından ibarət olan və hüceyrənin bütün həyat əhəmiyyətli funksiyalarından rol oynayan nəhəng bir molekuldur. İnsana aid bir DNT…
Hissə 3· ~2 dəq.
DNT Lenti Barabanlar Üzərinə Sarılmışdırİnsan hüceyrələrində olan tək bir DNT lenti təxminən 3 milyard baza cütündən yaranmışdır və təxminən iki metr uzunluğundadır. Bu böyüklükdə iki zəncir kiçildilib, gözlə görülməyən ölçülərə gətirmək lazımdır. Uzun bir…
Hissə 4· ~2 dəq.
Məlumat Paketi GenlərGözlə görə bilmədiyimiz tək bir hüceyrə nüvəsində, cəmi 4 m uzunluqda DNT lenti var. Bu lent hüceyrə nüvəsində "xromosom" adlı qruplar halında qablaşdırılır. Bədən hüceyrələrimizin nüvələrində cəmi 23 cüt xromosom…
Hissə 5· ~1 dəq.
DNT Qərarlı Bir MolekuldurDNT məlumatı daşımaq vəzifəsinə ən uyğun molekuldur, kimyaçıların sözü ilə desək, olduqca "qərarlı" bir molekuldur. Bir molekulun qərarlı olması nə deməkdir? Qərarlılıq bir molekulun asanlıqla pozulub, dağılmamasını…
Hissə 6· ~1 dəq.
Dnt-Nin Spiral Quruluşundakı Təəccüblü NizamTelefonun dəstəyə bağlanan qıvrımlı naqilini düşünün. Uzun bir naqil daha qısa bir məsafəyə sığdırılmış, lazım olduğu zaman uzana biləcək şəkildə hazırlanmışdır. Heç kim naqilə baxıb onun təsadüfən belə bir şəkil…
Hissə 7· ~2 dəq.
DNT Çox Düzgün, Fırlanan Bir Nərdivanı XatırladarDNT heliks şəklində qıvrılmış, iki spiraldan ibarət olan, nərdivan formasında bir molekuldur. DNT spiralındaki qıvrımlar da son dərəcə nizamlı bir quruluşa malikdir. Hər iki DNT zəncirinin şəkər və fosfatdan ibarət…
Hissə 8· ~3 dəq.
Spiralın qurulmasında istifadə olunan rabitələrin əhəmiyyətiUzun DNT molekulunun onurğası – başqa sözlə, pilləkənin qolları – olduqca möhkəmdir. Bir-birinin ardınca düzülən şəkər və fosfat molekullarından ibarətdir. Bu molekullar bir-birinə "efir kovalent rabitələri" adlanan…
Hissə 9· ~1 dəq.
DNA üzerindeki fosfatın önemiFosfatlar DNT üzərindəki nukleotid əsaslarını bir yerdə saxlayır. Çünki DNT spiralı su olan mühitdə fəaliyyət göstərir, su isə fosfatlarla şəkərlər arasındakı rabitələri parçalayır. Bu baxımdan DNT üzərindəki fosfat…